Ekim, elma zamanı. Sarı, kırmızı, yeşil... Sonbaharda ağaçların yapraklarının rengine denk elmaların rengi. Aynı tonda, ton ton, kasa kasa elma. Geçen sene dondan dolayı hiç elma yoktu, bu sene bereketli geçti ama tüccar doğru dürüst para vermiyormuş. Pamuk Prenses'in yediği elma kadar güzeller; yalnız kara benek varmış, lekeli olunca almazlarmış. Güzelim elmalar ziyan oluyor.
Sonra açıyorsunuz televizyonu, tüccar marullara 2 lira mı, 4 lira mı ne vermiş, çiftçi “Bu paraya emeğimi vermem,” diye canım marulları sürüyor. Biz markette, pazarda bu kadar canlı marul bulamıyoruz.
Öbür tarafta güzelim çekirdeksiz üzümleri sallıyor biri, diğeri zeytinlerine ağlıyor. Markette kilogramı 500 liranın altına zeytin yok. Patatesçi, domatesçi... Her sene birileri ağlardı da herkesin aynı anda ağladığı zamanı ilk defa görüyorum. Yalan olmasın, daha önce çalıştığım ilçede de domates, biber, kavun, karpuz yetiştirilirdi. 2024'tü sanırım, bu dört ürün aynı anda para etmemişti, çiftçiler ürünleri tarlalardan toplamadılar. Toplamanın maliyeti daha yüksekmiş, iyice zarar ederlermiş. Tarlaların yanından geçiyorduk, domateslerin kırmızısı tarlanın yüzünü kaplamış, nasıl güzel görünüyor. Ama bu güzel rengin arkasında hüzünlü bir hikâye var.
Yoksulluk sınırının altında, evine gıda alamayan insan çok. İyi kötü parası olan da markette, pazarda güzel ürün bulamıyor. Pazara gittiğimizde 1000 liranın altına çıkmak mümkün olmuyor. Öte yandan da ton ton canlı, parlak ürün, göz göre göre çöpe gidiyor. Ben çocukken, insanlar mandalinayı, portakalı, elmayı hesaplamazdı. Herkesin evinde sebze meyve olurdu, bunları alamamak aklımıza bile gelmezdi. Bunun için geldiğimiz yeri anlamakta zorlanıyorum.
Üretim var, talep var ama aradaki zincirde bir kopukluk var. Bana “Zeytin 100 liraya düşmesin, 500 liraya satalım daha çok kazanalım,” diye düşünüyorlar gibi geliyor. Çöpe giden bu kadar ürün, açlığı da engeller ama kim bulup ulaştıracak?
Özetle, sonbaharın sarı, kırmızı, yeşilindeki hüzün, buralarda elmacılara da çökmüş, iliklerimize kadar hissediyoruz.
Yorumlar
Yorum Gönder